300وجه تسميۀ آن كوه مبارك به احد يا توحّد و يگانگى اوست از كوههاى ديگر و يا به سبب اتصّاف اهل اوست به توحيد. و نصرت و اعانت اهل توحيد حُسن اين اسم شريف از روى مجانست و اشتقاق بر احدى از اهل وحدت و اتحاد، بايد كه پوشيده نباشد و حبّ مذكور در احاديث مذكوره بر حقيقت محمول است چه [111 - ب] نزد قدرت حق - سبحانه - ايجاد محبت در كوه ممكن است؛ چنان كه ايجاد نموده در كوه قوّت تكلم را به تسبيح و مؤيد ارادۀ حقيقت است وجود احد در جنّت كه «المرء مع احبّ» و ايضاً خطاب مستطاب رسول - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - او را در وقت اضطراب به صيغۀ «اُسكن يا احد» دال است بر معنى مذكور چه از خواص ذوى العقول است و هيچ كس انكار نكرده است اتصّاف جمادات را به محبّت انبياء - عليهمالصلوات و السلام - همچو حنين استوانه بر مفارقت حبيب اللّٰه - سبحانه - و مذكور شد كه هارون - عليهالسلام - در آنجا مدفون است و در احد شعبى است، معروف به شعب هارون كه زعم مردم آن است كه قبر مُباركش در بالاى اوست و مستعبد است، و در او مسجدى است منسوب به حضرت رسالت - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - و در فصل مساجد سبق ذكر يافت.
اما غارى كه مىگويند كه آن حضرت - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - در آنجا در آمده پنهان شدهاند و ديگر آنكه مىگويند كه آن حضرت - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - بر سنگى نشسته سر مُبارك خود را به سنگ ديگر كه منقور است درآورده، از كلام ائمّه نقل، همچو امام احمد - رحمةاللّٰه - و غيره فهم مىشود كه اصلى ندارد.
اما فضل شهداى احد - رضىاللّٰه عنهم - ابوداوود و حاكم روايت كردهاند كه رسول - صلىاللّٰه عليه و آله و سلم - فرمود كه چون رسيد به برادران شما در احد آنچه رسيد، خُداى تعالىٰ ارواح ايشان را درون مُرغان سبز گردانيد كه به انهار جنت و جويهاى او فرود مىآيند و از ثمرات جنت مىخورند و از انهار او مىآشامند و در آخر اين حديث است كه پس انزال فرمود خداى عزوجل «وَ لاٰ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ أَمْوٰاتاً 1» الآيه.
در صحيح بخارى است كه رسول - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - نماز كرد بر كشته شدههاى