116وارد مىشدند، و از «مدينه» ده روزه يا كمتر مىرسيدند به «مكه». بعد از فراغ از اعمال، در پانزدهم الى بيستم ذيحجه، از «جده» بركشتى مىنشستند و به هر سمت مىخواستند به «بمبئى» و «مصر» و «اسلامبول» و «بوشهر» يا «بصره» حركت مىكردند.
اگر قصد «عتبات عاليات» بود، ممكن مىشد كه در پانزدهم الى بيستم «محرّم» وارد «بغداد» شوند، پس تا ممكن شود حجاج، خود را به دست آن سه - چهار طايفۀ وحشى به اسيرى ندهند، و خود را مسلوب الاختيار نسازند، و جان و مال را در معرض تلف نياندازند و عاقبت به قحط و بىآبى گرفتار نشوند. كاش از جانب اولياى دولت ابد مدّت، اين راه «جبل» چند سالى غدغن و مسدود مىشد، تا شايد نظامى مىگرفت.
والسلام