117مولاى متقيان على(ع) بارها در نهج البلاغه آدميان را به گوهر حلم رهنمون و ارزش والاى آن را يادآور شده است. آن حضرت فرمود:
اگر بردبار و اهل تحمل نيستى، [دست كم] شبيه بردباران باش؛ زيرا هر كس خود را شبيه گروهى كند، به زودى از آنان خواهد شد. 1
و فرمود: «نخستين پاداش بردبارى و خويشتندارى در برابر انسانهاى نادان، آن است كه مردم به يارى شخص بردبار برمىخيزند». 2
همچنين، از آن حضرت در ستايش تحمل و بردبارى خويش، آمده است:
بسا آدمهايى كه از رشد فكرى بىبهرهاند و از روى نادانى و اهانت با من روبهرو مىشوند، در حالى كه من كراهت دارم پاسخشان را بدهم. آنها بر سفاهت و جهالت خود مىافزايند و من بر حلم و خويشتندارى خويش. در اين هنگام مَثل من، مَثل آن عودى است كه هر چه بيشتر مىسوزد، بيشتر بوى خوشش ظاهر مىشود. 3
سعدى در بيانى نغز و شيوا درباره حلم مىسرايد: