59قبل از اسلام است يا جاهليت به معناى عدم معرفت امام؟ حضرت در جواب مى‌فرمايد: «جاهليت كفر و نفاق و ضلالت»؛ «عن حارث بن مغيرة قال: قلت لأبي‌عبداللّٰه عليه السلام قال رسول اللّٰه: مَنْ ماتَ لا يعرفُ إمامه ماتَ ميتةً جاهليةً؟ قال: نعم. قلت: جاهليةً جهلاءَ أو جاهليةً لا يعرفُ إمامَهُ؟ قال: جاهليةَ كُفْرٍ وَ نفاقٍ و ضَلالٍ». ¹

محمد بن مسلم از امام باقر عليه السلام چنين نقل مى‌كند: «كُلُّ مَنْ دانَ‌اللّٰه بعبادةٍ يجهدُ فيها نفسَهُ و لا إمامَ لهُ مِنَ اللّٰهِ فسعيُهُ غيرُ مقبولٍ و هو ضالُّ متحيّرٌ و اللّٰه شانىءٌ لأعماله...» «هر آن كس كه به بندگى خدا تن دهد و خود را در عبوديت به رنج افكند اما امامى از جانب خداوند نداشته باشد، سعى و تلاشش پذيرفته نيست و او گمراهى است سرگردان و خداوند از اعمال او بيزار است».

امام سپس با بيان تمثيلى در اين خصوص مى‌فرمايد: چنين كسى به گوسفندى مى‌ماند كه چوپانش را گم كرده و از گلّه خود بريده شده و روز را در حيرت بسر برد و چون شب رسد گلّۀ بيگانه‌اى ببيند و به آن گله بپيوندد و شب را با آنها بسر برد و هنگام صبح ببيند چوپانش نيست بار ديگر سرگردان شود و به جستجوى چوپان و رمه خود برآيد تا به گلّۀ ديگرى بپيوندد، آنگاه چوپانِ آن گله بر آن گوسفند نهيب زند كه به چوپان و گلّه خود بپيوند! تو گم شدۀ سرگردانى! از آن گله نيز رانده شده تا بالأخره طعمۀ گرگ گردد. آنگاه با خطاب به محمد بن مسلم فرمود: به‌خدا سوگند اى محمد! آن كس كه از آحاد اين امت امامى آشكار و عادل كه منصوب از جانب خداوند باشد، ندارد، گمراه و سرگردان است و اگر به اين حال