215و نيز مى‌فرمايد: «حجوا تَسْتَغْنُوا»؛ ¹ حج بجا آوريد تا بى‌نياز گرديد.» امام على بن الحسين عليه السلام مى‌فرمايد: «حِجُّوا وَ اعتَمِرُوا تَصحَّ أبدانُكم و تَتَّسعْ أرزاقُكُمْ و تُكْفَوْنَ مَؤُوناتِ عِيالاتِكُم» ² «حج و عمره بجا آوريد تا بدنهايتان سالم بماند و روزيتان بسيار گردد و مخارج خانواده‌تان تأمين شود.»

چنانكه ملاحظه مى‌كنيم، در اين روايات، از منافع مادى و معنوى و دنيا و آخرت سخن به‌ميان آمده است. و با اين همه از اين نكته نيز غفلت نبايد كرد كه آنچه اصل است ذكر خدا و طلب آخرت است و تحصيل معاش فرع بر آن است.

در اينجا مناسب است به پيام اين آيات توجه كنيم:

فَإِذٰا قَضَيْتُمْ مَنٰاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ آبٰاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً فَمِنَ النّٰاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنٰا آتِنٰا فِي الدُّنْيٰا وَ مٰا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاٰقٍ * وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنٰا آتِنٰا فِي الدُّنْيٰا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنٰا عَذٰابَ النّٰارِ ³ در آغاز، بر اين مطلب اشاره دارد كه پس از مناسك حج، خدا را ياد كنيد، همانگونه كه پدرانتان را ياد مى‌كنيد و بلكه شديدتر و عميق‌تر (نه اين كه مانند مردم جاهليت به ذكر مفاخر قبائل و پدرانتان بپردازيد) آنگاه دو دسته از مردم را كه با دو نوع بينش دعا مى‌كنند، نام مى‌برد: دسته اوّل كسانى كه خواسته‌شان تنها دنيا و مظاهر مادى است كه اينها در آخرت