82 از بديهىترين اصول امر به معروف و نهى از منكر، اين است كه آمر بايد ابتدا به آنچه امر مىكند، عمل كند و ناهى نيز بايد از آنچه نهى مىكند، بپرهيزد. كسى كه خود، رغبتى به كسب فضيلتهاى اخلاقى ندارد و از رذيلتها نيز چندان رويگردان نيست، نمىتواند از ديگران توقع داشته باشد كه به امر او، به سوى فضيلتها رو كنند و با نهى او اصلاح شوند.
براى اثربخشى سخن آمر و ناهى، بايد قول و فعل او با هم هماهنگى داشته باشد. خداوند نيز در نكوهش اين ناهماهنگى مىفرمايد:
( أَ تَأْمُرُونَ النّٰاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتٰابَ أَ فَلاٰ تَعْقِلُونَ) (بقره: 44)
آيا مردم را به نيكى فراميخوانيد و خودتان را فراموش مىكنيد، با اينكه شما كتاب آسمانى [تورات] را مىخوانيد؟ چرا نمىانديشيد؟
خداوند در آيهاى ديگر با عتاب به نصيحت گران بىعمل مىفرمايد:
( يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مٰا لاٰ تَفْعَلُونَ
كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللّٰهِ أَنْ تَقُولُوا مٰا لاٰ تَفْعَلُونَ ) (صف: 2و3)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! چرا سخنى مىگوييد كه عمل نمىكنيد؟ نزد خدا سخت ناپسند است سخنى بگوييد كه عمل نمىكنيد.