54از چه سالى مسلمانان مكلف به انجام حج شدند،محل اختلاف است عده‌اى گفته‌اند:

چون آيه شريفه: «وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ...» ¹در سال ششم هجرى نازل شده،پس بايد صدور حكم حج نيز در همان سال باشد ²،شاهد بر وجوب حج در سال ششم نيز آن است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در سال ششم هجرى به جهت ممانعت قريش نتوانست وارد مكه شود،اما پيمانى بست كه به استناد آن پيمان در ذى قعده سال هفتم به مكه مشرف شد و عمره را قضا كرد و برخى از احكام آن را ابلاغ فرمود.در مقابل برخى بر اين باورند كه حكم حج در سال نهم هجرى تشريع شده است،به اين دليل كه مكه در سال هشتم هجرى فتح شد و اگر حكم وجوب آن پيش از آن صادر گشته بود بايد در سال هشتم كه رسول خدا صلى الله عليه و آله مكه را فتح كرد اعمال را حج انجام مى‌داد،در صورتى كه انجام حج از سال نهم شروع شد و حضرت در اين سال براى كسانى كه مى‌خواستند به حج بروند اميرالحاج تعيين كرد. ³پرسش: كدام آيه در قرآن،موضوع وجوب حج را ذكر مى‌كند؟

پاسخ: آيۀ «وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً» ⁴موضوع وجوب حجّ را با تأكيدهاى فراوانى ذكر مى‌كند كه به برخى از آن‌ها اشاره مى‌شود:

1.جملۀ مذكور خبرى است،نه انشائى و دلالت جملۀ خبرى بر انشا قوى تر از جملۀ انشائى بر انشاء است.

2.جملۀ خبرى اگر اسميه باشد،چنان كه در آيۀ ياد شده آمده است تأكيدش بر معناى«ثبوت»بيشتر و دلالتش از جملۀ خبريۀ فعليه قوى‌تر است.

3.با«لام»تكليف در كلمۀ«للّٰه»كه به خاطر اهميتّش،بر مبتدا (حج) مقدم شده است وجوب حج را بيان مى‌كند؛زيرا حرف«لام»در آياتى نظير «وَ اعْلَمُوا أَنَّمٰا غَنِمْتُمْ