222
«شعائر» جمع شعيره به معناى علامت و نشانه است. «شَعٰائِرِ اللّٰهِ» يعنى«نشانههاى خدا»كه سرفصلهاى آيين الهى،برنامههاى كلى و آنچه را در نخستين برخورد با اين آيين چشمگير است شامل مىشود.تمام آنچه در برنامههاى دينى وارد شده و انسان را به ياد خدا و عظمت آيين او مىاندازد،شعائر الهى است و بزرگداشت آن،نشانۀ تقواى دلهاست.
قرآن كريم برخى مصاديق شعائر الهى را چنين بيان كرده است:1.صفا؛2.مروه؛3.
مناسك و برنامههاى حج.
«إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ...» 1
صفا و مروه از شعائر الهى است.
«يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تُحِلُّوا شَعٰائِرَ اللّٰهِ...» 2
اى كسانى كه ايمان آوردهايد،حرمت شعائر الهى را نگه داريد...
«وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيهٰا خَيْرٌ...» 3
و شتران فربه را براى شما از شعائر الهى قرار داديم،در آنها براى شما خير است...
علامۀ طباطبايى در اين باره مىفرمايد:اين شتران به دليل آن كه براى قربانى در حج هستند از شعائر الهى شمرده شدهاند است. 4گفت مراد از شعائر،اعلام حج و مناسك آن است. 5مثلاً در روايتى رسول خدا صلى الله عليه و آله لبيك گفتن از شعائر حج دانسته شده است و قرآن كريم خود صفا و مروه يا قربانى را از شعائر حج دانسته است؛بنا بر اين چنان كه علامه طباطبايى قدس سره تصريح كرده است 6تمام مناسك حج از شعائر الهى است،اما شعائر الهى منحصر در مناسك حج نيست.