139بارى، كسى كه در راه ارضاى غرايز خود به نداى عقل توجه نكند و نفس سركش خويش را در برآوردن خواستههاى ناروايش آزاد بگذارد، همواره در راه لغزنده انحراف و سقوط گام مىزند. او بنده شهوت و لذتهاى پست است و از آزادگى؛ يعنى نشانه شرف انسانى و مايه سعادت و خوشبختى بىبهره خواهد ماند. امام على(ع) مىفرمايد:
مَن اهمَلَ نَفسَهُ في لَذّاتِها شَقِيَ وَ بَعُدَ. 1
كسى كه نفس خويش را در لذتهايش رها سازد، بدبخت و دور افتاده از فيض الهى خواهد بود.
اين سخن زيباى امام صادق(ع)، راههاى درست و غلط را باز مىنمايد:
اقصِر نَفسَكَ عَمّا يَضُرُّها مِن قَبلِ ان تُفارِقَكَ وَ اسْعَ في فَكاكِها كَما تَسعى فِي طَلَبِ مَعِيشَتِكَ فَاِنَّ نَفسَكَ رَهِينَةٌ بِعَمَلِكَ. 2
نفس خود را از خواستههاى زيانبارش بازدار؛ پيش از آنكه مرگت فرارسد و جان از تنت جدا گردد و در راه آزادى نفس خويش بكوش، چنانكه در طلب معاش خود تلاش مىكنى كه نفس تو در گرو اعمال تو خواهد بود.
آنان كه در برابر خواستههاى نفسانى صبر پيشه كردند، به مقامات عالى دست يافتند و از آنان به نيكى ياد شده است. امام صادق(ع) درباره