75حق است. معاصى پاى انسان را به زمين ماده مىبندد و به او اجازۀ سلوك و حركت نمىدهند. وابستگىها و دلبستگىها جرم مىآورند و مجرم، مُحرم نمىگردد. ميقات، نويد ترك معصيت است، ميقات مژدۀ احرام واقعى است، حضور در ميقات، حضور در محضر موجودى است كه مىبيند. در حضور او انسان بايد عهد و پيمانى ببندد تا اوصاف حيوانى را رها كند، پا جاى پاى شيطان نگذارد، انسانيت در او تقويت شود و زحمات انبيا را قدر شناسد.
ميقات محل تخليه است. در آنجا بايد از گناه خالى شد، به عالم نور وارد گشت، خضوع و تذلّل را تجربه كرد و از لباس جرم و معصيت خارج شد. به اين حقيقت نورانى، امام سجاد عليه السلام در حديث شبلى اشاره دارد.
«قال: فَحِينَ نَزَلْتَ الْمِيقَاتَ نَوَيْتَ أَنَّكَ خَلَعْتَ ثَوْبَ الْمَعْصِيَةِ وَ لَبِسْتَ ثَوْبَ الطَّاعَةِ؟ قَالَ لاَ»؛ 1«پرسيد: آنگاه كه به ميقات فرود آمدى، آيا نيت كردى كه لباس نافرمانى را درآورده، لباس طاعت بپوشى؟ گفت: نه.»
اگر حاجى هنگام نزول به ميقات از مخالفت الهى دست نكشد و ترك معصيت نكند، او در واقع، ميقات و احرام را درك نكرده است.
ب: زيارت خدا
مشاهده، رؤيت حق است با چشم دل، عارفى كه جهان را به عنوان مظهر و آيت خدا مىبيند، در واقع عالم را فانى و مستهلك شهود مىكند و نيز حق را در تمام اشيا ظاهر مىبيند: