85
فصل دوم:حائر و علت پيدايش اين نام
گاهى رسيدن به نتيجه قطعى، در ماجرايى كه هزار و دويست و چهل سال بر آن گذشته، آسان به نظر نمىرسد. ولى تاريخ، حقيقتى است كه نمىتوان از آن چشمپوشى كرد؛ چنانكه تاريخ نيز بعضاً از نشان دادن دلايل و قرائن لازم، مضايقه نمىكند. لذا هرگاه به صورت گسترده و با دقّت، به دوران امام صادق(ع) و رواياتى كه از آن حضرت نقل شده است، يا به طور كلّى و با رويكردى ديگر، اخبار و احاديث زمان آن بزرگوار را در خصوص موضوع مورد بحث بنگريم، خواهيم ديد كه دو نام حائر و حير، براى نخستين بار در اين دوران، پيدا شدهاند و هر يك از اين دو نام، تنها در اين زمان به منابع تاريخ و حديث راه يافته، رايج شده و شهرت پيدا كردهاند و به نامهاى گوناگون ديگر كه كربلا، تا آن هنگام به آنها خوانده مىشده، پيوستهاند. با اين همه نام حائر و حير در آغاز پيدايش - جز به صورت تدريجى و اندكاندك - براى تعيين كربلا و قبر امام حسين(ع)، كاربرد داشتهاند؛ چه اينكه اين دو نام، تنها در بعضى روايات كه در فضيلت زيارت امام حسين(ع) و تشويق و ترغيب به آن وارد شده است، به چشم مىخورند. 1