106آزادى اراده تبليغ مىكردند. در مقابل، جبرگرايان آزادى اراده و اختيار را با اراده و قدرت و مشيت مطلقه در تعارض مىديدند و بر انجام امور بر وفق قضا و قدرحتمى تأكيد مىكردند. در باب توحيد نيز عدهاى بر توحيد صفاتى تأكيد مىكردند و عدهاى بر واقعيت داشتن صفات در خداى تعالى و ايمان به صفات خبرى مثل«يدين»، «وجه» و «قدم» خداى تعالى اصرار مىورزيدند. اين اختلافات فكرى موجب پيدايش گروهها و نحلههاى متفاوت نظير شيعه، معتزله و صفاتيه(شامل اشعريه، كراميه، مشبهه و...) شد كه هر گروه اعتقاد خاصى در اصول ايمانى داشتند و مردم را به سوى آن فرا خواندند و هركدام خود را فرقۀ ناجيه و اهل سنت واقعى دانستند.