24
«انما يكفر اذا جحد» 1 اين زمانى محقق مىشود كه حجّت و دليل براى شخصى كه انكار مىكند اقامه شود و يا انكار كننده، جاهل مقصر باشد، به گونهاى كه اختلاف در عقيده را بداند و از سويى، احتمال بطلان عقيده خود را بدهد و در عين حال انكار كند، بدين جهت تودۀ مردم كه در عقيدۀ خود قاطع هستند، معذورند بر خلاف اهل علم و اطلاع.
بنا به برخى روايات، شك كننده در خدا و رسول، كافر است: «من شك فى اللَّه تعالى و فى رسوله فهو كافر 2»
سفيان بن سمط روايت مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود:
«الاسلام: هو الظاهر الذى عليه الناس، شهادة ان لا اله الا اللَّه، و انّ محمداً رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم ، و اقامة الصلاة، و ايتاءالزكاة و حج البيت و صيام شهر رمضان... 3
؛ اسلام عبارت است از همان اعمال ظاهرى كه مردم به آن اعتراف نمودهاند، مانند شهادت به وحدانيّت خدا و رسالت حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلم ، اقامۀ نماز، پرداخت زكات، حج خانۀ خدا و روزه گرفتن.
نيز به نقل سماعة بن مهران، امام صادق عليه السلام فرمود:
«اسلام عبارت است از شهادت به لا اله الا اللَّه و