307برخى از مدارس اهل سنت كه نام برده شد، از قدرت فراوانى برخوردار مىباشند؛ نظير مدرسه عربيه مظهرالعلوم در كراچى كه در سال 1885 ميلادى تأسيس شده است. برخى از مدارس نيز پس از تأسيس پاكستان، از هند به اين كشور منتقل شده است؛ نظير مدرسه دارالعلم واقع در كورنگى كه مؤسس آن علامه بشير احمد عثمانى مىباشد و در سال 1952 تأسيس شده است. اين مدرسه قبلاً در كلكته بوده است. تحصيل در اين مدرسه تا درجه مفتى مىباشد. اين مدرسه، سى مدرسه دينى ديگر را تحت پوشش خود دارد. محصلين آن از افراد ايرانى و برمهاى مىباشند. مفتى محمد شفيع از فقهاى بزرگ در آن تدريس مىكرده است. در پاكستان برخى از مساجد در محيط خود مدرسهاى براى تحصيل طلاب علوم دينى دارند. مدرسه عربيه اسلاميه «نيوتاون» سنىها و مدرسه «المنتظر» شيعيان در لاهور، داراى اين ويژگى مىباشند.
برخى از اين مدارس مجلاتى نيز منتشر مىكنند. نظير مدرسه دارالعلوم كورنگى كه مجلهاى به نام «البلاغ» در جهت اهداف مركز منتشر مىسازد. اكثر اين مدارس كتابخانههاى بزرگى دارند كه در آن، كتابهاى نفيس و قديمى فراوانى وجود دارد.
سير تحولات فرهنگى
عاملى كه بيش از همه در تحولات فرهنگى پاكستان مؤثر بوده است و آن را متمايز از هند - كه در گذشته بخشى از آن بوده است - مىنمايد، اسلام است. اصولاً اينكه اكثريت مردم اين ناحيه از شبه قاره هند، در