166اين روايت، تحليل امام باقر(ع) از وضع سياسى آن دوران و سخت‌گيرى‌هاى خلفاى اموى نسبت به شيعيان را كه بيشتر آن‌ها در عراق زندگى مى‌كردند، تشريح كرده است. البته در مكه و مدينه نيز شيعيانى بودند كه شمار آن‌ها نسبت به شيعيان عراق بسيار كمتر بود.

عملكرد حكمرانان معاصر با امام(ع) قابل تأمل است. مروان بن حكم بيش از نه ماه خلافت نكرد و فقط توانست پسرش عبدالملك را وليعهد خويش كند. ¹ او فردى بخيل و دنيادوست بود و از ريختن خون انسان‌ها باكى نداشت، حكام او نيز به سان خودش خون‌ريز بودند كه از آنان مى‌توان حجاج بن يوسف ثقفى را نام برد.

عبدالملك پيش از رسيدن به خلافت، اهل قرائت قرآن بود، اما پس از رسيدن به خلافت از آن دست برداشت.

ابن ابى عايشه مى‌گويد: وقتى عبدالملك به خلافت رسيد قرآن را به گوشه‌اى انداخت و گفت: اين واپسين ديدار من با تو بود. ²

زورگويى و ستمگرى و عدم روحيۀ انتقادپذيرى در او، جايى براى عدالت و انصاف باقى نگذاشته بود. وى پس از قتل عبدالله بن زبير - تنها رقيب سياسى خود در مدينه - ، خطاب به مردم گفت:... بدانيد ما آن‌چه بخواهيم بر شما تحميل مى‌كنيم و آگاه باشيد، به خدا قسم، آن‌چه با گردن عمرو بن سعيد كردم، با هر كسى كه راه او را در پيش گيرد خواهم كرد. به خدا سوگند، هر يك از شما پس از اين