64
بردبارى در مشقتهاى سفر
سفر داراى مشكلات خاصّ خود است، حتّى با امكانات رفاهى و تداركات گسترده كه امروزه وجود دارد. و در اين ميان سفرِ حج نيز گرچه آكنده از معرفت و محبّت و شوق و عشق است كه سختىها را هموار مىسازد، اما با اين حال، پارهاى مشكلات غيرقابل اجتناب در اين سفر وجود دارد. حكمتِ الهى ايجاب كرده و قلم صنع چنين رقم زده است كه خانۀ كعبه در سرزمينى خشك و سوزان، در ميان كوههاى داغ و صخرههاى عبوس باشد و مشاعر عظام در وادى لم يزرع و كوير بىآب و علف، تا مؤمنان با تبعات و رنج سفر در معرض آزمايش قرار گيرند و جسم و روح آنها پالايش شود و در وادى انقطاع از لذّات مادى، صحراى محشر را بياد آورند و لذّات معنوى براى آنها قابل لمس گردد. و بارقۀ ايمان و عشق درخشيدن گيرد. چنانكه امير مؤمنان عليه السلام به اين نكته اشاره فرموده است:
«اگر خداوند سبحان مىخواست، خانۀ محترم و مشاعر عظام خود را در ميان باغها و نهرها و سرزمينهاى هموار، با انبوه درختان و ميوههاى فراوان و آثار و ابنيۀ بسيار قرار مىداد اما در اين صورت بر حسب كمى سختىها اجروپاداش ناچيزمىشد. تاآنجا كه مىفرمايد: بدينسان خداوند بندگان خود را به انواع سختىها آزمايش مىكند و با مجاهدات گوناگون به بندگى فرا مىخواند و به ناملايمات مبتلا مىسازد تا كبر و منيت را از دلهايشان بزدايد و خاكسارى را در نفوسشان جايگزين كند و بدينوسيله