130الهى را از طريق شفيع پيدا كند؛ يعنى رابطۀ ايمانى او با خدا و پيوند روحى وى با شفيع گسسته نشود. بنابراين، كافران كه رابطۀ ايمانى با خداوند ندارند و برخى از مسلمانان گناهكار، مانند گروه بى نماز و آدم كش كه پيوند روحى با شفيع ندارند، مورد شفاعت قرار نمىگيرند. خداوند در مورد افراد بى نماز و منكران روز رستاخيز مىفرمايد:
«فَمٰا تَنْفَعُهُمْ شَفٰاعَةُ الشّٰافِعِينَ » 1
پس شفاعت شفيعان، به آنان سودى نمىبخشد.
همچنين دربارۀ ستمگران مىفرمايد:
«مٰا لِلظّٰالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لاٰ شَفِيعٍ يُطٰاعُ» 2
براى ستمگران، هيچ خويشى و شفيعى كه شفاعت وى پذيرفته شود، نخواهد بود.
اساساً شفاعت مانند توبه، روزنۀ اميدى است براى كسانى كه مىتوانند در نيمه راه ضلالت و معصيت، با ترك گناهان، باقىمانده عمر را در اطاعت خدا سپرى كنند. آنان نيك مىدانند كه در شرايط محدودى مىتوانند به شفاعت شفيع اميدوار باشند. از اين رو، تلاش مىكنند اين حد را حفظ كنند و گام فراتر ننهند. شفاعت اولياى الهى به آنها نويد مىدهد كه اگر خود را اصلاح كنند، ممكن است گذشتۀ آنها از طريق شفاعت نيكان و پاكان جبران شود.
البته در مورد اين كه شفاعت براى بخشودگى گناهكاران است، يا ترفيع درجه، روايتى از رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله ، نظريه اول را اثبات مىكند. ايشان مىفرمايد: