104دگرگونى اخلاقى و معنوى را در زائر پديد مىآورد. 1 در حج، پردهها و زنگارهاى دل كنار مىرود و دل، نورانى و آماده مىشود تا با خدا ديدار كند و به محبوب ازلى و ابدى دست يابد. هدف اصلى در اين سفر مقدس، سير الى اللّٰه، تهذيب نفس، طهارت روحى و پاك شدن از گناه و آلودگىهاى گذشته و حال است. در يك كلام مهمترين فلسفه اسرار و حكمت حج، «حَوِّل حالَنٰا الى احْسَنِ الحال» است. ميقات، مقدمه ورود به حرم كبريايى وقت دل دادن ودل كندن است؛ دل كندن از رنگها و خواستههاى دنيوى و مادى و دل دادن به محبوب. ميقات، فصل تولد و رويش دوباره بر اساس پيمانى جديد است. بايد با جامهاى نو و پاكيزه، بدون هيچ پليدى، چشم به دنيايى نو گشود. ميقات، ورود به محشر خلق و شروع قيامت صغراست. ميقات، يادآور خشوع و خضوع و تسليم و بندگى است كه در آن مىتوان گامهاى آدم، ابراهيم، اسماعيل عليهم السلام ، هاجر عليها السلام و محمد صلى الله عليه و آله را ديد. بايد براى ورود به اين سرزمين پاك، پاپوش خود را درآورد كه:
«فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوٰادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً» 2
«پاىپوش خويش بيرون آور كه تو در سرزمين