206تصرف هوا مبتلا به امراض مىشوند. خسته خانهاى شخص مسكوى بر حسب نذر در يافه ساخته و در باغچه آن انواع حيوانات از وحوش و طيور در قفسها گذاردهاند. خيلى باصفا است و مخارج مريضها را در آن خستهخانه از خودش مىدهد و در اين فصل در باغات يافه شكوفۀ بادام بود و سنگى به صورت انسان در كنار اسكله يافه در روى عراده ديديم كه دست و شكم و ريش و سبيل آن معلوم بود و سه ذرع طول آن بود. مىگفتند در غره كه دوازده فرسنگى يافه است، در تحتالارض پيدا كرده بودند و از مسكو آمده بودند و به قيمت گزاف آن سنگ را خواستند بخرند نفروختند و حالا مىخواستند به اسلامبول ببرند. گويند غزّه مولد سليمان بن داود و محمد بن ادريس شافعى است.
شنبه بيست و هشتم پيش از طلوع آفتاب يك درشكه و پنج عراده از براى ما و اصحاب آوردند كه سوار شده به سمت بيتالمقدس برويم. خودمان در درشكه سوار شده و سايرين در عرادهها نشسته روانه شديم. صاحب درشكه خودش ناخوش بود، زنش جاى شوهرش آمده در جلو درشكه نشسته، عنان اسبها را به دست گرفت، كلاهى از سبد بر سر نهاده، گيسوان را از عقب بالا زده، درشكه را در نهايت چابكى مىراند. از يافه تا بيتالمقدس دوازده ساعت مسافت است كه غروب به منزل مىرسند و راهها از يافه تا بيتالمقدس به قاعدۀ هندسه تسطيح كردهاند. هر جا ممر سيل و آب بوده است وسيع نموده است و پل بستهاند و هر جا كوه و تپه بوده مسطح نموده اطراف آن را سنگچين كردهاند و در هر نيم ساعت مسافت قراولخانه ساختهاند كه محطوه مربعى است و زير آن اصطبل است و بالاى آن مهتابى و در وسط مهتابى نيز اطاق مربعى ساختهاند كه جاى قراول است و در هر قراولخانه دو نفر سوار گذاردهاند و قراولخانهها در بعضى جاها در سمت يمين هستند و برخى در سمت يسار و نيز از يافه تا بيتالمقدس چوب تلگراف نصب كردهاند. بالجمله اين راه را طورى مسطح نمودهاند كه درشكه و عراده در نهايت سهولت از فراز و نشيب مىگذرد و حركت از يافه تا بيتالمقدس رو به جنوب شرقى است. نصف اول اين راه بىفراز و نشيب است. بر حسب ساعات زودتر طى كنند. از يافه كه حركت نموديم تا ثلث فرسنگ خيابان وسيع است و اطراف آن تماماً باغات است و مشحون از اشجار مركبات و پورتقال و ليمو و ساير مركبات طورى انبوع است كه چشم از