378را در رأس وظايف و برنامه‌هاى زندگى خويش قرار داده است. بنا به گفتۀ بعضى از مورخان، وى افتخار اخوت وبرادر رضاعى بارسول خدا را هم داشته و او از آن عده از مسلمانان است كه در اثر فشار مشركين مكه، هم در هجرت به حبشه شركت نمود و هم جزء مهاجرين به مدينه بود (هاجرالهجرتين) و طبق گفتۀ بعضى از مورخان سرپرستى مهاجرين حبشه از طرف رسول خدا صلى الله عليه و آله بر وى محول شده بود 1.
منزلت و شخصيت ابن مظعون
ابن مظعون پس از هجرت به مدينه، گذشته از اينكه يكى از ياران عابد و زاهد رسول خدا صلى الله عليه و آله به حساب مى‌آمد يكى از چند نفر صحابه بود كه از ديگر ياران آن حضرت نسبت به احكام آشناتر و از اين لحاظ در ميان سايرين معروف‌تر بودند.
«ابن مظعون» در زهد و تقوى و دورى از لذايذ زندگى، به اينجا رسيد كه تصميم گرفت حتى بعضى از مباحات را نيز ترك كند كه با توصيۀ رسول خدا صلى الله عليه و آله از اين عمل خوددارى نمود. ابن مظعون جزء بدريون و از يكصد و سيزده نفر صحابه است كه در جنگ بدر شركت جسته و افتخار از خودگذشتگى را بر افتخارات ديگرش افزوده است. وى الگوى فضيلت و زهد و تقواست و لذا در زيارت ناحيۀ مقدسه آمده است: «السلام على عثمان بن اميرالمؤمنين سمى عثمان بن مظعون» 2
عثمان بن مظعون در ذى‌الحجه سال دوم هجرت پس از آن كه در جنگ بدر شركت نمود، بدرود حيات گفت واز مهاجرين، اول كسى است كه در بقيع به خاك سپرده شده است 3. مورخان و شرح نويسان از جمله «ابن عبداللّٰه» (متوفى 463) و «ابن اثير» (متوفاى 630) از ابن عباس نقل نموده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به هنگام مرگ عثمان بن مظعون بر بالين وى نشسته بود، صورت به صورت او گذاشت و چون سر برداشت، اشك در ديدگان آن حضرت حلقه زده بود. دومين بار صورت به صورت او گذاشت و چون سر برداشت، اشك و اندوه آن حضرت براى همۀ حاضرين مشهود بود و سومين بار صداى ناله و شيون آن حضرت بلند گرديد و حاضرين با ديدن اين منظره گريه و شيون سر دادند. 4در منابع شيعه از امام صادق عليه السلام و در منابع اهل سنت از عايشه روايت شده است كه: