1) . نكتۀ قابل توجه، ملاحظۀ انگيزه‌هاى صدور اين قطعنامه است كه به طور خلاصه عبارت است از: الف: در دوران جاهليت، رسم عرب بر اين بود كه زائر خانۀ خدا با هر لباس كه خانه را طواف مى‌كرد آن را به فقير مى‌بخشيد. و اگر بيش از يك لباس نداشت، عاريه مى‌نمود والاّ برهنه طواف مى‌كرد! ب: به هنگام نزول سورۀ توبه بيش از 20 سال از بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌گذشت و در اين مدت منطق نيرومند اسلام دربارۀ جلوگيرى از بت‌پرستى، به گوش مشركان رسيده بود و اصرار آن‌ها هيچ علتى جز تعصّب و لجاجت نداشت، و لذا جريان برائت در راستاى اصل اجتماع انجام گرفت. ج: حج بزرگ‌ترين شعائر دينى است و تا روز نزول سورۀ برائت، چالش‌ها و كشمكش‌ها اجازه نداده بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله اعمال و مراسم حج را به طور صحيح به مسلمانان تعليم دهد. لذا لازم بود كه پيامبر شخصاً در اين كنگرۀ عظيم اسلامى شركت كند و آن‌را آموزش عملى دهد. د: مبارزۀ پيامبر ارتباطى به «آزادى عقيده» نداشت، زيرا عقيده چيزى نيست كه بتوان آن را ايجاد يا نفى كرد، چون عقيده مربوط به روح و روان است. مبارزۀ پيامبر در ارتباط با مظاهر عقيده بود. يعنى پرستش بت‌ها. فروغ ابديت، ج2، ص 419 - 418. طبيعى است كه نفى مظاهر شرك در فرآيند دعوت به توحيد و يكتا پرستى ضرورى است. زيرا عقيده از امور تكوينى است كه دخل و تصرف در آن ممكن نيست و لذا پيامبر به آن‌ها فرمود: «لَكُمْ دِينُكُمْ وَ لِيَ دِين» ولى مظاهر شرك و بت‌پرستى با جريان توحيد و جامعۀ توحيدى سازگار نيست و منطق عقلانى تا حكومت و سياست، و نيز سياست حكومت اسلامى نفى آن را ايجاب مى‌كند. زيرا بزرگترين آفت توحيد و يكتا پرستى آميختگى آن به شرك و مظاهر شرك است، به خاطر اين كه آدميان بيشتر وابسته به محسوسات‌اند، تا معنويات و مجردات، و به همين دليل برخى بت‌ها را نيز نماد عينى باور ها و اعتقادات بشرى تلقى مى‌كنند. در هر صورت خدا محورى با شرك محورى سازگار نيست، و جمع بين اين دو ممكن نمى‌باشد.