109
حرف «ب »
بَرائَت از مشركين
برائت در لغت:
واژۀ «برء» و «براء» به معناى كنارهگيرى و بيزارى از هر چيزى است كه مجاورت با آن مورد كراهت باشد، لذا گفته مىشود: بَرِئتُ مِنَ المَرض ، از بيمارى بهبودى يافتم و «بَرِئتُ من فلان» از دست فلانى نجات يافتم. خداوند در قرآن مجيد مىفرمايد:
«أَنَّ اللّٰهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ» 1
برائت از مشركين تعبيرى است قرآنى به مفهوم بيزارى و اجتناب از مشركين و دشمنان اسلام و قطع پيوند با آنها. اين تعريف به فعاليتهايى كه در بعد سياسى حج به صورت اجتماعى انجام مىگيرد نيز اطلاق مىشود.
برائت در اصطلاح:
برائت به اين معنا، با معنى لغوى آن بىتناسب نيست و در واقع مفهوم برائت، از بيزارى كه يك امر قلبى و عاطفى باشد فراتر رفته و شامل كنارهگيرى، منزوى ساختن و طرد عمل مشركان و توطئهگران نيز شده است و همانگونه كه مفسران گفتهاند:
به معناى رفع امان و سلب مصونيت و عدم تعهد در برابر مشركان و حتى جنگ با آنان مىباشد، چه آنان آغازگر توطئه بوده و نقض عهد كرده و مهلت و مدت پيمانشان به پايان رسيده است.
گرچه اعلام برائت از مشركان در امتهاى پيشين بوده است ولى با ظهور اسلام و بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله اين امر در دين اسلام به اوج خود رسيد 2، به طورى كه اعلام عمومى «برائت از مشركين» و احكام