299مىدادند و در آن دو جايگاه بود براى سوار شدن دو نفر، مردم همواره از آن در مسافرتهاى خود استفاده مىكردند و بر آن سوار مىشدند. بنابراين شُقْدَف يا كجاوه همان نوع خاصى از هودج بوده كه محمل نيز از انواع آن به شمار مىآيد.
ويژگى محمل اين چنين بود كه به هنگام مسافرت روى آن را پردهاى از ابريشم گرانقيمت قرار مىدادند و آن پوشش ابريشمى به وسيلۀ تار و پودهاى طلا و نقره بافته مىشد و بر روى آن آيات قرآنى نقش بسته بود.
اين آيات به صورتى بسيار زيبا آذين گرديده و در بعضى از نقاط آن به وسيلۀ لؤلؤ و سنگهاى گران قيمت مزيّن شده بود.
كجاوهها هم بر حسب ملّيتهاى مختلف عرب و عادتهاى آنان، تزيين مىشد.
شيخ محمد لبيب بتنونى مصرى، در كتاب «الرحلة الحجازيۀ» خود اين چنين آورده است: «برخى از تاريخ نگاران، ابتداى ظهور محمل را سال 645 هجرى دانسته و گفتهاند:
محمل همان كجاوهاى است كه «شجرة الدّر» ملكۀ مصر به هنگام حج خود در سال 645 هجرى از آن استفاده نمود و پس از آن اين كجاوه، سنتى قرار گرفت كه همواره پيشاپيش كاروانهاى حجاج به راه مىافتاد و به علت آنكه جايگاهى براى ملوك و پادشاهان بود، هيچگاه اشخاص عادى بر آن سوار نمىشد.
آنچه كه به نظر ما مىرسد، محمل، تاريخى كهنتر از اين داشته و احتمالاً تاريخ آن به قبل از اسلام نيز مىرسد؛ زيرا محمل به شترى اطلاق مىشد كه حامل هدايايى براى كعبه معظمه بود. همچنانكه رسول خدا صلى الله عليه و آله محملى كه در آن هدايايى براى بيت اللّٰه بود نيز ارسال نمود.
در تاريخ هم اكنون نام محمل عراقى و محمل يمنى و محمل ابن رشيد كه بدان «سبهان» مىگفتند و محمل ابن سعود و محمل ابن دينار كه اين محمل ابتدا به سوى خارطوم و سپس از طريق راه آهن به بورسودان و از آنجا به وسيلۀ كشتى از راه دريا به جده مىآمد، همگى شترهايى بودند كه اشيا و كالاهاى آنان را به حرمين مىآوردند. اين محملها همواره به وسيلۀ قطعهاى ساده از پارچه «جوخ» پوشيده شده بود، همچنين محمل «النظام» پادشاه حيدر آباد هند را نيز در اينجا مىتوان ياد آورد. اين محمل به همراه