224آنها و حدود حرم راهنمايى كرد.
و همچنين گفت: شنيدهام كه گوسفندان اسماعيل فقط در حدود حرم چرا كرده و هيچگاه از منطقه آن بيرون نمىرفتند و از هر طرف كه به كنار حرم مىرسيدند، دوباره به داخل آن باز مىگشتند.
ابو الوليد از قول پدر بزرگ خود، از «سعيد بن سالم» از «ابن جريج» نقل مىكرد كه مىگفت: از پدرم شنيدم كه مىگفت: نخستين كسى كه نشانههاى حرم را نصب كرد ابراهيم عليه السلام بود.
ابوالوليد از قول جدّ بزرگ خود، از سعيد بن سالم، از ابن جريج، از عبداللّٰه بن عثمان بن خيثم، از محمد بن اسود نقل مىكند كه مىگفت: ابراهيم عليه السلام نخستين كسى است كه نشانههاى حرم را نصب كرد و جبرئيل عليه السلام او را به مواضع نشانهها راهنمايى مىكرد. ابن جريح مىگويد: از همين شخص براى من نقل كردند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله روز فتح مكه به تميم بن اسد، پدر بزرگ عبدالرحمان بن عبدالمطلب بن تميم فرمود: آنها رامرمّت نمايد كه او نيز آنچنان نمود.
همچنين ازرقى در اين باره آورده است:
ابوالوليد و محمد بن يحيى، از هشام بن سليمان مخزومى، از عبدالملك بن يحيى بن عباد بن عبداللّٰه بن زبير از موسى بن عقبه نقل مىكند كه مىگفت: قريش نشانههاى حرم را منهدم كردند. اين موضوع موجب نگرانى پيامبر صلى الله عليه و آله شد. جبرئيل به حضور حضرت آمده، گفت: اى محمد صلى الله عليه و آله اين كار قريش كه نشانههاى حرم را خراب كردند بر تو گران آمد؟ فرمود: آرى.
جبرئيل گفت: به زودى آن را در جاى اوليۀ خود قرار مىدهند.
گويد از هر يك از قبائل قريش مردى در خواب ديد كه شخصى به او مىگويد: اين حرمى است كه خداوند شما را در پناه آن گرامى داشته و حمايت كرده است، حال نشانههاى آن را ويران كرديد! بدانيد به زودى اعراب بر شما چيره خواهند شد. هريك از ايشان خواب خود را در مجالس قبيلهاى خويش نقل مىكرد. در نتيجه دوباره نشانهها را در جاى خود نصب كردند. جبرئيل به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: آنها را در جاى خود