160چگونگىبناى ديوار حجراسماعيل در دوران سلطان عبدالمجيدخان (عثمانى) و پس از آن از كتاب تاريخ غازى:
غازى در تاريخ خود و همچنين در «تحصيل المرام» آورده است:
«... و از افرادى كه ديوار حجر را تجديد و مرمت نمودند، سلطان عبدالمجيد خان (عثمانى) در سال 1260 هجرى و به نقلى در سال 1259 و يا 1261 بوده است. به هنگام تجديد ساختمان آن، امير مكه (مولاى ما شريف محمد بن عبدالمعين بن عون) حضور يافت و در بعضى از قسمتهاى تجديد آن، شخصاً شركت نمود. همچنين عثمان پاشا (والى جده و مفتىها و علماى مكه) در اين هنگام حضور داشتند. و اين حضور تا پايان ساختمان ديوار حجر ادامه داشت.
شيخ علاّمه «حسين» براى ما نقل كرد كه هنگام تجديد ديوار حِجر در اين تجديد بنا، سنگهاى بزرگى را كه به صورت شبكهاى در داخل هم فرو رفته بود و تا ديوار خانۀ كعبه حدود شش ذراع فاصله داشت، در كفِ حجر اسماعيل كار گذاشته بودند. در اين ساختمان، پس از برداشتن مرمرهاى ديوار حجر اسماعيل، ديوار كوتاهى در وسط آن قرار داشت كه براى ساختن آن سنگ لاشهها را بر روى هم گذاشته بودند و ديوار همانند ديوار فعلى آن به حالت دايرهاى ساخته شده بود. اين ديوار داخلى نشان دهندۀ آن بود كه ديوار حجر از دوران قريش بدين شكل ساخته شده است. سپس پادشاهان و بزرگان، روى اين ديوار، سنگهاى مرمر را قرار دادهاند. طول سنگهاى اين ديوار دايرهاى حجر - كه از سنگ لاشه تشكيل شده بود - هر كدام حدود نيم ذراع بود و يكى بر ديگرى قرار داده شده بود. همچنين، اين موضوع توسط عمربن عقيل - كه در آن زمان خود حضور داشته، ديده شده است و گفتۀ شيخ ما (حسين) را تأييد مىكند.
نامبردگان، اين مطلب را (پس از نماز ظهر) در مدرسهاى كه در كنار باب القطبى قرار داشت (در تاريخ آخر شعبان سال 1283 هجرى) براى اينجانب نقل كردند.»
مرمر سبز رنگ در حِجر
پيش از توسعۀ اخير مسجدالحرام، قطعه سنگ مرمر سبز رنگ متمايل به سياه بسيار