98
وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً (بقره: 138) را براى مردم هديه آورد. به گونهاى كه مردم رنگ و بوى الهى را در رفتار او تماشا كنند و به حقيقت «حج» يقين حاصل نمايند و از سبوى زمزم او شراب معرفت بنوشند.
اى حاجى عزيز! بعد از بازگشت از سفر روحانى حج ظاهر و باطن ما بايد به اوصاف خدايى آراسته گردد. طورى كه مردم صبغهاى الهى را در اعمال و رفتار ما ببينند؛ از سبوى جان ما پيوسته آب زمزم بجوشد، يعنى سوز و گداز شبانه و آه سحر بايد از خاكستان قلب ما چشمه زمزم را جارى كند؛
چو اسماعيل بزن پايى كه جوشد
خاكستان قلبم زمزم اى رشك
بايد مردم در همه حال بىقرارى و خاكسارى ما را به كعبۀ حضور احساس كنند و همگان مشتاق اين سفر روحانى شوند. البته اين تأثير معنوى به دست نمىآيد مگر اينكه توشه اين سفر معنوى را در سايۀ اخلاص حفظ كنيم.
ما در عمره مفرده طاعت و عبادت خويش را خالص مىكنيم، كه فرمود:
وَ مٰا أُمِرُوا إِلاّٰ لِيَعْبُدُوا اللّٰهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفٰاءَ (بيّنه: 5)
و امر نشدند مگر بر اينكه خدا را به اخلاص كامل در دين پرستشكنند و از غير دين حق رو بگردانند.
اما در حج تمتع خود را براى خدا خالص مىكنيم: إِلاّٰ عِبٰادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِينَ)؛ «مگر بندگان خالص خدا.» (صافات: 40)
مقام مخلَص جايى است كه ديگر شيطان نمىتواند بر انسان مسلط شود؛ چنانكه سوگند ياد كرد: «همۀ بندگانت را گمراه مىكنم مگر آنانى كه مخلَص شدند: قٰالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ* إِلاّٰ عِبٰادَكَ