113
فصل چهارم آثار معنوى حج
پس از بازگشت از حج رفته رفته، آثار معنوى حج در حجگزار ظهور مىكند و هم خودش و هم ديگران از بركات آن بهرهمند مىشوند. حاجى تا زمانى كه زنده است با همان آثار و نشانهها زندگى مىكند. در اين بخش مهمترين نشانههاى حاجى را پس از زيارت خانه خدا و مدينۀالنبى به طور خلاصه بيان مىكنيم تا انشاءالله همه ما به اين اوصاف متخلّق بمانيم.
1. ياد مرگ
حاجى، كسى است كه روزى دو تا سه بار ياد مرگ بيافتد، قلب او با شوق لقاى حق همواره زنده بماند. مگر نه اين است كه با پوشيدن احرام مرگ و قيامت را تجربه كرده است. پس تا زنده است بايد آن حالات را در خود حفظ كند. البته همۀ مؤمنين بايد به ياد مرگ باشند، چرا كه اثر تربيتى و روانى فراوانى در رشد انسان دارد و باعث دورى از غفلت و بيدارى عقل و دل مىشود و محبت غير خدا را از انسان دور مىكند. چه زيبا فرمود امام صادق(ع):
ذِكْرُ المَوْتِ يُميتُ الشَّهَواتِ فِي النَّفْس، وَ يَقْلَعُ مَنَابِتَ