113

انگيزۀ انجام مناسك

قبل از ورود به بحث، تذكر يك نكته لازم است و آن اينكه مشركان، مناسك را به انگيزۀ بت انجام مى‌دادند؛ يعنى اگر ما اسمى از مناسك بت‌پرستان مى‌بريم، مقصود، آن مناسكى است كه آنها به قصد بت‌پرستى و اظهار علاقۀ به بت انجام مى‌دادند. هرچند اين بحث داراى ادلۀ فراوانى است كه از لابه‌لاى مباحث روشن مى‌شود؛ ولى يكى از ادلۀ آن، آيات ذيل است :

«قُلْ إِنَّنِي هَدٰانِي رَبِّي إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِيناً قِيَماً مِلَّةَ إِبْرٰاهِيمَ حَنِيفاً وَ مٰا كٰانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ* قُلْ إِنَّ صَلاٰتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيٰايَ وَ مَمٰاتِي لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِينَ* لاٰ شَرِيكَ لَهُ وَ بِذٰلِكَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ » ¹؛ «بگو : پروردگارم مرا به راه راست هدايت كرده، آئينى پا برجاست (و ضامن سعادت دين و دنيا)؛ آيين ابراهيم كه از آيين‌هاى خرافى روى گرداند، و از مشركان نبود. بگو :

نماز و تمام عبادات من، و زندگى و مرگ من، همه براى خداوندى است كه پروردگار جهانيان است. همتايى براى او نيست؛ و به همين مأمور شده‌ام؛ و من نخستين مسلمانم.»