367 4. وفاى به نذر

در ادامه آيه مى‌فرمايد: «وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ». اين بخش از آيه به طور مطلق به ضرورت ايفاى نذر اشارت نموده است، كه مى‌تواند دو مصداق داشته باشد: يكى انجام حجّى كه نذر كرده‌اند، و ديگرى انجام نذرهايى كه به خاطر توفيق سفر حجّ يا براى اماكن مربوط نموده‌اند. ¹ و راز اين كه نفرمود: «بنُذُورَهُمْ» اين است كه بفهماند نذر بايد به طور كامل ايفا شود. ² 5. طواف بيت

در پايان آيه مى‌فرمايد: «وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ»، واژه طواف در اصل به معناى گردش چيزى بر گرد چيز ديگر است. ³ و اگر به گروهى از انسانها نيز طائفه مى‌گويند از همين باب است، كه گويا اين جماعت بر گرد يك چيز مى‌گردند، تعبير به «ليطّوّفوا» كه فعل امر و از باب تفعل است، به نوعى معناى مطاوعه و پذيرش در آن تعبيه شده است.

به هر صورت اين آيه به يكى از مهمترين مناسك حجّ اشارت دارد، كه در عمره نيز نقش كليدى و ركنى را ايفا مى‌كند، آنچه در اين زمينه مهم است اين است كه اين طواف كدام طواف است؟ برخى از مفسران اهل سنت بر اين باورند كه منظور طواف افاضه ⁴است. ⁵ چون ركن مهم در حجّ است و به هيچ وجه ساقط