339منظور از شرك، شرك در عبادت است، گرچه مطلق شرك نيز در جاى خود منهى‌عنه است.

t اين احتمال نيز داده شده است كه ممكن است مخاطب در خطاب «أَنْ لاٰ تُشْرِكْ بِي شَيْئاً» ، پيامبر باشد، اما اكثريت قريب به اتفاق مفسران بر آنند كه خطاب متوجه ابراهيم است. ¹و سياق آيه نيز همين معنا را تأييد مى‌كند.

2. كعبه خانه پاك

در ادامه آيه مى‌فرمايد: «وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْقٰائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ» . كه در واقع وظيفه حضرت ابراهيم را بيان مى‌كند كه عبارت است تطهير خانه خدا، چنانكه در جاى ديگر فرمود: «وَ عَهِدْنٰا إِلىٰ إِبْرٰاهِيمَ وَ إِسْمٰاعِيلَ أَنْ طَهِّرٰا بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْعٰاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ» .

تطهير بيت الله و اقسام آن را در تفسير آيه اول به تفصيل بيان كرديم. و گفتيم كه تطهير با اطلاقش ممكن است شامل خالص شدن براى عبادت، خالى از بت و بت‌پرستى، طهارت از حدث اكبر، يعنى جلوگيرى از ورود حائض و جنب به حرم، طهارت از خبث، طهارت بنيانى يعنى بنا بر اساس تقوا، و طهارت از بوى بد باشد. و چون متعلق تطهير ذكر نشده است، دلالت بر شمول همه اين امور را دارد.

تشابه و تفاوت دو آيه

آيه مورد بحث در دو نكته با نظير خود گرچه در الفاظ و معنا با هم تشابه اساسى دارند، و هر دو از تطهير بيت و عبادت در آن سخن مى‌گويند، اما دو تفاوت عمده نيز با هم دارند.