333همان‌گونه كه عبارت «جَعَلْنٰاهُ لِلنّٰاسِ» كه خانه از آن ناس مى‌داند، بيانگر اين واقعيت است كه جلوگيرى از مسجدالحرام نيز تعدّى به حقوق انسانهاست.
4. كعبه، مسجد الحرام و نيز شهر مكه كه محل انجام مناسك حجّ و عمره است و تماماً «قيد للناس» را دارند و نسبت به همگان على السويه است، بايد به عنوان منطقه بين‌المللى در جهان اسلام معرفى شود، نه آن‌كه در مالكيت و تصرف كشورى خاص باشد، تا روزى بتوان مانع ورود برخى از افراد به حرم امن الهى شود.
5. تعبير آيه اين است كه: «وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحٰادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذٰابٍ أَلِيمٍ» . در حقيقت تعذيب را معلول اراده ظلم دانسته است، و اين بيانگر آن است كه خود اراده ظلم گناه به شمار مى‌آيد، و ظلم جوارحى امرى ديگر است.
6. تعبير به «عَذٰابٍ أَلِيمٍ» در پايان آيه بيانگر تناسب رنجى است كه كفار نسبت به مؤمنان روا مى‌دارند، و چون جلوگيرى از راه خدا، و مسجدالحرام براى مؤمنان دردناك است، خداوند سبحان نيز عذاب درناكى براى كافران در نظر مى‌گيرد.
***