328مكه و خريد و فروش آن حرام است. ¹ليكن بايد گفت: اين ديدگاه مبتنى بر پذيرش نظريه حرم و مكه است، كه دليل قاطع ندارد. و از سوى ديگر خود قرآن مكه را به ساكنان آن نسبت داده و مى‌فرمايد: «اَلَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيٰارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاّٰ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللّٰهُ (حجّ: 40)». بديهى است كه اگر خانه‌هاى مكه ملك عموم باشد، تعبير به «ديارهم» معنا نداشت و بايد مى‌فرمود: «دياركم». و اين كه در روايت تعبير به « دورهم » آمده است، خود حكايت از مالكيت خصوصى آن دارد. و آنچه در فرمان امام على آمده است بسا اشارت به اين باشد، كه حاكم مكه مى‌بايست براى حجّاج تسهيلاتى فراهم نمايد.

ويژگى‌هاى ديگر مسجدالحرام

قرآن كريم در معرفى مسجدالحرام، افزون بر اين آيه، در جاهاى ديگر نيز اشاراتى دارد:

1. قبله مسلمين: به دليل عظمت كعبه كه در مسجدالحرام قرار دارد، آن را قبله مسلمين قرار داد و فرمود: «فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ (بقره: 145)».

2. مبدأ اسراء پيامبر : چنانكه مى‌فرمايد: «سُبْحٰانَ الَّذِي أَسْرىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى (اسراء: 1».

3. پرهيز از جنگ: به دليل احترام ويژه اين مكان مقدس جنگ در آن را حرام نمود و فرمود: «وَ لاٰ تُقٰاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ حَتّٰى يُقٰاتِلُوكُمْ فِيهِ (بقره: 194)».

4. گناه بزرگتر از قتل: با وجود آن‌كه خداوند گناه قتل را بسيار بزرگ شمرده و به خصوص قتال در مسجد الحرام را ممنوع نموده است، ليكن گناه