2634. در شرافت و فضيلت كعبه همين بس، كه بنيانگذار آن خداوند سبحان، مهندسش جبرييل، معمارش ابراهيم، و دستيارش اسماعيل است.
5. ممكن است جمله «وَ مَنْ دَخَلَهُ كٰانَ آمِناً»، اشارت به اين باشد، كه هركس حجّ اين خانه را به خوبى انجام دهد، از عذاب گناهانى كه مرتكب شده در امان خواهد بود.
6. حجّ در اين آيه شريفه، با اسباب مختلف مورد تأكيد قرار گرفته است: انشاء به لسان خبر و اداى مراد با جمله اسميه «وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ»، نحوه بيان كه بيانگر حق واجب بودن آن است. تعميم حكم در مرحله اول «عَلَى النّٰاسِ» و تخصيص آن در مرحله دوم «مَنِ اسْتَطٰاعَ»، تعبير از تارك به كافر، آوردن وصف غنىّ بعد از ترك حج.
7. حكمت انجام عبادات از جمله حج به خود انسانها بازگشت مى‌كند و سودى يا زيانى براى خدا ندارد.
8. تعبير به «من كفر» خواه كفر حجود باشد يا كفر ترك، به هر صورت بيانگر برخورد غلاظ و شداد نسبت به حج است.
***