173 1. شبهه تحريم تجارت

مفسران مى‌نويسند: برخى از مردم چنين مى‌پنداشتند كه تجارت در حج گناه به شمار مى‌رود. و يا بعضى از افراد به كسانى كه اجير شده بودند، و يا ضمن انجام حج مركب خود را كرايه مى‌داند، مى‌گفتند حج شما درست نيست؛ زيرا هنگام حجّ زمان خريد و فروش، تجارت و كسب مال نيست. ¹راز اين شبهه ممكن است اين باشد كه: 1. خدا از جدال در حج منع نموده است، و اين‌گونه امور قطعاً با جدال بسيار همراه هست. 2. چون بسيارى از امور چون: صيد، استعمال عطر، پوشيدن لباس دوخته، مباشرت با زنان و... در حجّ حرام شده بود، گمان مى‌كردند اين‌گونه امور نيز حرام باشد. 3. در حال نماز اين گونه امور حرام است، پس ممكن است در حج نيز حرام باشد. 4. در حجّ جاهلى تجارت ممنوع بوده است، با اين استدلال كه در حج بايد تماماً در خدمت خدا بود، و تجارت در خدمت خود بودن است، و اين كار خوبى تلقى به شمار مى‌آمد. و حتى كسى كه در حج تجارت مى‌كرده به او لقب«داج» كه برگرفته از واژه « دجاجه \ مرغ » است مى‌دادند، بدين معنا كه در حج نيز دنبال جمع كردن دانه است، ² حاج نيست بلكه داج است.

بعضى از اين عوامل يا مجموع آنها باعث شده است تا اين شبهه مطرح شود، كه كسب و تجارت در هنگام حج حلال نباشد.