127 10. بدل قربانى

قرآن كريم در اين بخش از آيه به موارد استثنايى در مسأله قربانى اشارت نموده است، و براى كسانى كه قادر به انجام قربانى نيستند، ده روز روزه را به عنوان جايگزين آن معين كرده و فرموده است: «فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيٰامُ ثَلاٰثَةِ أَيّٰامٍ فِي الْحَجِّ وَ سَبْعَةٍ إِذٰا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كٰامِلَةٌ» . از اين ده روز، سه روز در ايام حج و بقيه پس از بازگشت در وطن انجام شود.

سه روز ايام حج عبارت است از: روزهاى هفتم، هشتم(ترويه) و نهم (عرفه)، كه در حقيقت بين دو احرام عمره و حج مى‌باشد. ¹ و اگر پيش از آن نيز روزه بگيرد اشكالى ندارد، و اگر روز ترويه و عرفه روزه گرفت، سومين آن را بعد از روز عيد بگيرد. ² معناى لم يجد

تعبير به «لَمْ يَجِدْ» ، گرچه ظهور در نبود قربانى را دارد، ليكن بايد توجه داشت كه شامل عدم قدرت بر خريد نيز مى‌شود. و لذا شامل پيدا نشدن قربانى، و نيز بودن قربانى و نداشتن وجه آن، و نيز داشتن وجه و كافى نبودن آن مى‌شود. ³ و اين نظير آيه تيمم است كه مى‌فرمايد: «فَلَمْ تَجِدُوا مٰاءً فَتَيَمَّمُوا (مائده: 6)»، و شامل نبود آب، و عدم قدرت بر استفاده از آن مى‌شود.