100محل صفا شروع بشود. ¹ به نظر مى‌رسد بدون كمك گرفتن از روايات چنين حكمى مشكل است، زيرا واو عطف است و تنها بر مطلق جمع دلالت مى‌كند و ظهورى در ترتيب ندارد، چنانكه در قرآن مى‌خوانيم كه فرمود: «كَذٰلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ اللّٰهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (شورى: 3)»، و قطعاً ترتيب در آن مراد نيست.

اما از ناحيه اخبار، در روايتى معاويه بن عمار مى‌خوانيم كه امام صادق گفت: كه پيامبر فرمود: « ابدؤا بما بدأ الله به ». ²

3. تطوع در اعمال

در ادامه مى‌فرمايد: «مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللّٰهَ شٰاكِرٌ عَلِيمٌ» ، چنانكه پيش از اين نيز گفته شد: منظور از طوع انقياد و پذيرش است، و صيغه تطوع [باب تفعل] آن به معناى اختيار از روى رغبت ³ و يا بجاى آوردن كارى بدون درخواست اجر و مزد مى‌باشد. ⁴ در نتيجه اين فقره در صدد بيان اين مهم است كه اوامر الهى و عبادت‌ها خواه واجب يا مستحب كه همه جزء خيرات مى‌باشد، بايد از روى طوع و پذيرش باشد نه اكراه. ⁵ و خود عبارت نقشى در واجب يا مستحب بودن ندارد. ⁶ در ضمن تعبير «مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللّٰهَ شٰاكِرٌ عَلِيمٌ» ، بيانگر يك قاعده كلى است، و آن اين كه هر عملى كه از روى طوع و رغبت انجام شود، و بدون چشم‌داشت از انسان صورت گيرد، خداوند آن را مى‌پذيرد.