336اين مقدار معلومات، براى شناخت منابع تاريخى مساجد مذكور، مشكلى را حل نمىكند؛ ولى مطرى - مورّخ ديگر مدنى - دقيقتر به وصف بناهاى مذكور پرداخته، مىنويسد:
«مسجدى كه پس از مسجد فتح در سمت قِبلى (جنوبى) قرار گرفته، به نام مسجد سلمان فارسى است و دومى كه در سمت قِبلى مسجد سلمان واقع است، به مسجد اميرالمؤمنين على عليه السلام مشهور است.
مطرى از مسجد سومى كه در دوران او جز ويرانهاى از آن باقى نمانده، نام يا نشانى تاريخى نمىشناساند.
سمهودى از دو مسجدِ «على» و «سلمان» تنها بر اساس شايعات مردم سخن مىگويد 1 و نظر مىدهد كه بناى مسجد ويران شده و تنها آثارى از پايههاى بناى بجامانده به نام «مسجد ابىبكر» بين مردم شهرت دارد. سمهودى اظهار شگفتى مىكند كه نمىدانم چرا مردم به مسجد سلمان، مسجد ابىبكر هم مىگويند!
مسجد على عليه السلام كه با عرض شانزده و طول سيزده ذرع (از شمال به جنوب) محاسبه و ثبت شده است، از سوى «امير زينالدّين ضيغم بن خشرم» - امير مدينه - در سال 876 ه .ق. تعمير و مرمّت شده و براى آن گنبدى ساخته شده است. امير مزبور نام «ابن ابىالهيجاء» از وزراى مملوكىهاى مصر را كه سيصد سال قبل از امير زينالدّين مىزيسته است، به عنوان اهتمامكننده براى مرمّت مسجد در لوحهاى ميانۀ سقف ديده است. نام ابن ابىالهيجاء نشان مىدهد كه همزمان با مرمّت مسجد فتح، دو مسجد سلمان و على نيز توسّط او در سال 575 ه .ق. تجديد بنا شده است.
مسجد «سلمان فارسى» نيز در زمان سمهودى چهارده و هفده ذرع بوده و طول آن از شرق به غرب مساحت داشته است.
اين مساجد بدان جهت در تاريخ محفوظ مانده است كه به گفتۀ معاذ بن سعد: