306
2 - 2 / پ: پيشنهاد حكميّت از سوى بنوقريظه بنا به رسوم طوايف عرب
بايد توجّه داشت كه بنىقريظه با طوايف «اوس» پيمان قبيلهاى داشتند؛ برخلاف «يهوديان بنونضير» كه با طوايف خزرج همپيمان بودند. از اين روى يهوديان بنوقريظه خواستار آن شدند كه فردى از اوس به مشورت و حكميّت انتخاب شود و پيامبر پذيرفت.
ابناسحاق صريحاً در اين باره مىگويد:
«ثم انهم بعثوا إلى رسول اللّٰه - صلّىاللّٰه عليه [ وآله ] وسلّم - أن أبعث إلينا أبالُبابة بن عبدالمنذر أخا بني عمرو بن عوف و كانوا حلفاء الأوس نستشيره في أمرنا فأرسله رسول اللّٰه - صلّىاللّٰه عليه [ وآله ] وسلّم - . 1»
قبول اين مشورت و حكميّت از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله با آنكه به پيشنهاد خود يهوديان بنىقريظه صورت گرفته بود، نشانۀ آن است كه محمّد صلى الله عليه و آله مىخواست بحران ناشى از نقض پيمان توسّط بنىقريظه را طورى حل و فصل كند كه منجر به جنگ و جدال طوايف مدينه نگردد.
ابالبابه نتوانست در اين مشورت حكميّت كند و با احساس پشيمانى از همدردى با مردمى كه حدود بيست روز مدينه را در وحشت و ترس فرو برده بودند و هيچ عقد و پيمانى را محترم نمىشمردند، عازم مسجد نبى شد و خود را به نشانۀ استغفار و توبه از اشتباهخويش، بهستونى كه بعدها بهستون توبهشهرت يافت، بستتامورد عفو قرار گيرد. 2مسلمانان نيز از چگونگى مذاكره و مشاورۀ او بىخبر ماندند و كار حكميّت ابولبابه بىنتيجه ماند.
طولانىشدن محاصره باعث شد كه طوايف اوس مدينه بر اساس سنن ديرينه از