256جبرئيل فقال: وَ إِنْ عٰاقَبْتُمْ فَعٰاقِبُوا... . ¹بنابر اين معلوم مى‌شود نزول و بيان آيه دقيقاً لحظاتى پس از گفته‌هاى محمّد صلى الله عليه و آله بوده است.

سيوطى معتقد است كه اين آيه چندين بار نازل شده و يكى از آن موارد، كه بنا به روايت «ابى‌بن‌كعب» ظاهراً موردقبول مفسّران قرار گرفته، در فتح مكّه است و اين تكرار، تأكيد مجدّد و هشدار بوده كه عفو بالاتر از مقابله و بهتر از مجازات عادلانه است. ²مفسّران به ذكر دو آيۀ ديگر هم كه مربوط به همين واقعه و متعاقب كشته‌شدن مؤمنان در احد است و در آن به عفو و گذشت امر شده، پرداخته‌اند.

مسلم از انس بن مالك ثبت كرده است كه چون چهرۀ پيامبر را زخمى كردند و او خون از چهره و سر خود پاك مى‌كرد، مى‌گفت:

«چگونه رستگار مى‌شوند قومى كه پيامبر خود را خونين كرده‌اند؛ در حالى كه او آنها را به سوى خدا دعوت مى‌كند.» ³در اين حال آيۀ 127 از سورۀ آل‌عمران نازل شد:

لَيْسَ لَكَ مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظٰالِمُونَ . ⁴