200«روز بعاث» يا جنگ بين دو قبيلۀ خويشاوندِ «اوس» و «خزرج». نيز «ايّام فجار» ميان «قريش و كنانه» با «هوازن» و از همۀ جنگها خونينتر جنگ «بسوس» بود كه طىّ آن «بنوبكر» و «بنوتغلب» تنها به خاطر شتر پيرزنى بيش از چهل سال به جنگ و ستيز با يكديگر پرداختند. اينها همه مُؤيّد ديرينه و ريشۀ عميق خوى جنگجويى در ميان عرب بوده است كه در زمان جنگ احد نيز عرصه و ميدان جديدى در برابر مسلمانان پيدا كرده بود. 1
2 / ب : دفاع اجتنابناپذير
محمّد بن عمر واقدى از نتيجۀ تلاش قريش براى تدارك حمله به مدينه اينگونه ما را مطّلع مىسازد:
«و خرجت قريش و هم ثلاثة آلاف بمن ضَوَى إليها و كان فيهم من ثقيف مائة رجل، وخرجوا بعُدّة و سلاح كثير و قادوا مائتي فرس و كان فيهم سبعمائة دراع و ثلاثة آلاف بعير». 2ابنسعد مشابه اين سند را در كتاب خود خاطرنشان كرده است و در خصوص گروههاى خشن و بيابانگردانِ اجيرشده، اشارت ظريفى دارد:
«و خرجت قريش من مكة و معهم أبو عامر الفاسق و كان يسمّى قبل ذلك الراهب في خمسين رجلاً من قومه و كان عددهم ثلاثة آلاف رجل فيهم