87نداشت كه آن را بى‌اذن من از جاى بركند.» دعوى بالا گرفت و ابىّ بن كعب را به حكميّت انتخاب كرد و پس از شرح حديث و معلوم شدن اشتباه خليفه، عُمر گفت:

«و اللّٰه ما تشدُّه إلاّ و رجلاك على عاتقي فَردّه مكانه». ¹در هر صورت، خليفۀ دوم، پس از دستيابى به خانۀ عبّاس بن عبدالمطّلب و خريدارى قسمتى از خانۀ جعفربن ابى طالب، كه در روايت طاهربن يحيى به آن اشاره شده، اقدام به توسعۀ مسجد نبى نمود.

مورّخان مدينه عموماً با توجه به حديث ابن‌عمر كه گفته است:

پس از توسعه در زمان عمر، طول مسجد النبى از قبله به شام، 140 ذراع و عرض آن از شرق به غرب 120 ذراع بوده است.

چنين نتيجه‌گيرى كرده‌اند كه خليفۀ دوم حدود 20 ذراع به سمت قِبلى يا جنوبى مسجد افزوده و به سمت شامى يا شمالى مسجد، 40 ذراع اضافه كرده است و چون قسمت شرقى ديوار مسجد، حجره‌هاى همسران پيامبر قرار داشته، خليفه در آنجا تصرّفى نكرد و تغييرى به وجود نياورد.

ابن‌رسته در «الأعلاق النّفيسه» (ص66)، در مورد افزودۀ سمت قبلى مسجد توسط خليفۀ دوم مى‌نويسد:

«فلمّا ولّى عمر جعل أساطينه من لبن و نزع الخشب و مدَّه في القبلة و كان حدُّ جدار عمر من القبلة على أوّل أساطين القبلة التي إليها المقصورة...». ²بنابراين، مجموع مساحت توسعه يافته، حدود 1216 مترمربّع بوده است و اين مساحت، بر اساس ذرع يد با آنچه مهندسان با متراژ بناى فعلى جهت تعيين حدود مسجد