330واحدى در «اسبابالنّزول» 1 و طبرسى در «مجمعالبيان» 2 به نقل از عكرمه گفتهاند:
«يومنون بالجبت والطّغوت» بدان لحاظ است كه «كعب بن اشرف» براى بدست آوردن حمايت مكّيان، دو بت قريش را سجده كرد.
قرطبى در «الجامع لأحكام القرآن» 3 مىپذيرد كه بين مفسّران و تأويل «جبت و طاغوت» اختلاف است:
ابنعبّاس، ابنجبير و ابوعاليه گفتهاند:
«جبت» يعنى سِحر و «طاغوت» يعنى شيطان.
ابنمسعود مىگويد: «جبت و طاغوت» همان: «كعب بن اشرف» و: «حُى بن اخطب» است. سيوطى در «الإتقان» 4 «جِبت و طاغوت» را واژگانى حبشى يا از زمرۀ لغات غيرعرب دانسته است كه به معناى «كاهن» است.
قتاده، جبت را شيطان و طاغوت را كاهن خوانده است. مالك بن انس تعبير را وسيعتر در نظر آورده، طاغوت را «ما عبد من دون اللّٰه» دانسته و نحاس منظور از آن را «كلّ معبود من دون اللّٰه. أو مطاع في معصية اللّٰه» 5 در نظر درآورده است و اين نظر را قرطبى پسنديده است.
راغب اصفهانى بين عقيدۀ مالك و نحاس جمع كرده، مىنويسد 6:
«الطاغوت عبارهٌ عن كلّ متعدٍ و كلّ معبود من دون اللّٰه». 7به همينسان شناختى كه شيخ طبرسى در تفسير «مجمعالبيان» 8 و قرطبى در «الجامع