261سمره به عنوان مسجد شجره ياد كرده‌اند.

ابن‌عمر ¹ در مواضع متعدّدى گفته است:

«بات رسول اللّٰه - صلّى‌اللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - كان إذا خرج إلى مكّة صلّى في مسجد الشجرة». ²ابوهريره آورده است:

«صلّى رسول اللّٰه - صلّى‌اللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - في مسجد الشجرة إلى الاسطوانة الوسطىٰ استقبلها و كانت موضع الشجرة الّتي كان النبيّ - صلّى‌اللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - يصلّى إليها». ³اين مستندات تاريخى نه تنها از وجود بناى مسجد شجره در قرن اوّل هجرى حكايت مى‌كند؛ بل مؤيّد آن است كه پيامبر خود شخصاً بر مسجد شدن آن مكان تعمّد داشته است.

2 / ب: ذو الحُليفه، آبار على

بر اين اساس آنچه اصالت و قدمت دارد، نام ذوالحُليفه و شجره است و اين‌كه چرا بعدها به آن مكان، با آن همه شهرت، آبار على ( \ بئر على) گفتند، جاى تأمّل و در خور بررسى است.

فيروزآبادى در المغانم (ص 82) و با توجّه به اين‌كه خود در سدۀ 9/8 ق. به‌سر