91عبادت انجام مىگيرد، خود كفرى افزون و گمراهى مضاعف و زيادهروى در كفر و دور نگهداشتن حقايق از مردم گمراه مىباشد.
11 - كف زدن و صوت كشيدن و مراسم عبادى را به مراسم جشن و پايكوبى و عشرت درآوردن.
مورّخان، خصوصيات ديگرى را نيز در مورد حجّ دوران جاهليت ذكر كردهاند كه در واقع محور اصلى ويژگيهاى حج جاهلى را مىتوان در سه جهت زير خلاصه نمود:
امتيازطلبى و روح تبعيض، به خود اختصاص دادن خانۀ خدا و انحصارطلبى قريش به عنوان واليان حرم، وسيله قرار دادن حج براى تأمين منافع و مقاصد گروهى.
چنانكه اين سه نوع ويژگى نيز به نوبۀ خود مبين يك خصلت است كه مشخصۀ اصلى حج جاهلى مىباشد و آن بىمحتوا كردن اين مراسم عبادى - سياسى و سپس سود بردن از قالب تهى شدۀ آن است.
رمز توحيدى بودن حج اسلام
اسلام با نفى ويژگيهاى اصلى حج جاهلى، محتواى توحيدى حج را بر قالب مناسك حج بازگرداند و هرگونه تبعيض و امتيازطلبى را در مراسم حج لغو و حتى اختلافات ظاهرى را نيز برانداخت. همه با يك شكل و لباس و با يكنوع عمل و همسو و همسان، خاضع در برابر خدا و در يك فرم، بايد به انجام مناسك بپردازند.