189
منطقۀ بينالملل اسلامى
ترديدى نيست كه مفهوم: «الّذي جعله للنّاس » بيرون آوردن حرم از انحصار يك گروه يا يك مذهب خاص است، همچنانكه مفهوم «سَوٰاءً الْعٰاكِفُ فِيهِ وَ الْبٰادِ» برابرى انسانهاى موحّد و عبادتگزار خدا در اين سرزمين به لحاظ انجام مناسك عبادى است و اين نوع آزادى، خواه ناخواه، شامل كلّيّۀ اعتقادها و ديدگاههايى مىشود كه در چهارچوب اصول اسلامى و قرآنى در ميان مسلمانان وجود دارد.
بنابر اين اصل، هرگاه عبادت مسلمانان در حرم و مسجدالحرام، در چهارچوب اصول يك مذهب و يك ديدگاه منحصر گردد و ديدگاهها و عقايد ديگر مسلمانان كنترل و محدود شود و آزادى عمل در عبادت، از كسانى كه پيرو مذهب انحصارى گروه حاكم هستند سلب گردد، در حقيقت مصداق ديگرى از آيه «وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحٰادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذٰابٍ أَلِيمٍ » خواهد بود.
امروز عاكفين، در اين سرزمين عبادت و توحيد، اعتقاد و ديدگاه خاصّى دارند و اصول و فروع اسلام را در چهارچوب معيّنى تفسير مىكنند ولى آنها كه از خارج اين سرزمين براى عبادت مىآيند (الباد) برداشتى ديگر از اسلام دارند؛ در چنين شرايطى، حكم صريح قرآن چيست؟
قرآن، برخلاف مذهب وهّابيت، كه واردين را مجبور به رعايت مذهب عاكفين مىكند و آزادى عبادت را از آنان در زمينۀ اعتقادات خود سلب مىكند و به طور صريح مىگويد: «سَوٰاءً الْعٰاكِفُ فِيهِ وَ الْبٰادِ.»