1463 - ابن زيد و مالك بن انس گويند: جدال در آيه، به معناى اين است كه مردم اختلاف كنند كدام به وقوف ابراهيم رسيده و حج كدام مشابه حج ابراهيم بوده است؛ آن گونه كه در جاهليت در اين زمينه به جدال مىپرداختند. بنابر اين معنا، «لا جدال»؛ يعنى در مواضع حج اختلافى نيست.
4 - نفى جدال در زمان حج؛ مجاهد گويد: نفى جدال در ماههاى حج، همانطور كه عرب دربارۀ نسيء اختلاف مىكردند. و چه بسا كه حج را در غير ماه ذىالحجه بجا مىآوردند.
5 - محمد بن كعب قرظى را عقيده بر آن است كه جدال به اين معناست كه يكى به ديگرى بگويد حج من مورد قبولتر و صحيحتر از حج تو است و ديگرى نيز مشابه آن را اظهار كند.
6 - جدال به معناى فخرفروشى به پدران است.
قرطبى، پس از نقل اقوال، نظريۀ چهارم را تقويت كرده و آن را «اصحّ ماقيل» دانسته است. و اين حديث نبوى را دليل صحّت آن شمرده است كه:
«اِنّ الزمانَ قد اسْتَدارَ كهيئةِ يومٍ خلق اللّٰهُ السَّمواتِ والأرضَ.»
و سپس اين حديث را چنين تفسير كرده كه امر حج به همان حالت اوليۀ خود برگشته و ديگر تغييرى در آن نبايد داد. 1در تفسير روح البيان مىگويد:
ابن عباس، كلمه «رفث» را به معناى همۀ گفتگوهاى مربوط به روابط زناشويى دانسته و شامل غمز و تقبيل شمرده و «فسوق» را خارج شدن از حدود شرع و ارتكاب معاصى تفسير كرده است، و «لا جدال»