113نهفته است و تنها بعد سياسى ندارد و از آنجا كه در قرآن به مشركان چهار ماه مهلت داده شده 1 تا هر جا كه مىخواهند بروند 2 و به هر نحو كه مىخواهند زندگى كنند اما بايد بدانند كه با پايان گرفتن مهلت چهار ماهه مقرر، جنگى فراگير آغاز خواهد شد:
«فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ.» 3«مشركان را هر جا كه يافتيد نابودشان كنيد و آنها را براى ممانعت از فرارشان در محاصره داشته باشيد و وهمواره در كمينشان بنشينيد كه از چنگتان رها نشوند.»
و اين جنگ دفاعى فراگير به منظور مجازات متجاوزان و توطئهگران با اعلان برائت آغاز و با پاكسازى پايان مىگيرد. 4ولى در اين جنگ دفاعى و پاكسازى، كليۀ راههاى منطقى به روى دشمن متجاوز و توطئهگر بسته نمىشود آنها مىتواند از فرصت ديگرى كه به آنها داده مىشود استفاده كنند و از راه تجاوز و توطئه بازگردند.
راه بازگشت اول با «فَإِنْ تٰابُوا وَ أَقٰامُوا الصَّلاٰةَ وَ آتَوُا الزَّكٰاةَ» 5 بيان شده كه همان راه اسلام است و با دو عمل معنوى (نماز) و مشاركت جمعى (زكات) معرفى مىگردد.
و راه دوم با «وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجٰارَكَ فَأَجِرْهُ» 6 باز شده كه