334
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ مٰا بَدَّلُوا تَبْدِيلاً . 1
«در ميان مؤمنان مردانى هستندكه بر عهدىكه با خدا بستهاند، صادقانه ايستادهاند؛ بعضى پيمان خود را به آخر بردند(و در راه او شربت شهادت نوشيدند)و گروهى ديگر در انتظارند و هرگز تغيير و تبديلى در عهد و پيمان خود ندادند.»
در تفسير قمى ابن ابىالجارود از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه اين آيه در بارۀ حمزه و جعفر و على عليهم السلام نازل گرديده است. منظور از «مَنْ قَضىٰ نَحْبَهُ » حمزه و جعفر و منظور از «مَنْ يَنْتَظِرُ» علىبن ابىطالب است. 2
ابن حجر مكى نقل مىكند اميرمؤمنان عليه السلام در كوفه بر فراز منبر بود كه از ايشان دربارۀ اين آيه پرسيدند. حضرت فرمود:
«أللّهمَّ غُفْراً» اين آيه در بارۀ من و عمويم حمزه و پسر عمويم عُبيده نازل شده است كه عبيده در بدر و حمزه در احد به شهادت رسيدند و اما من منتظر شقىترين اين امّتم تا محاسنم را از خون سرم خضاب كند. اين پيمانى است كه حبيبم ابوالقاسم صلى الله عليه و آله از آن خبر داده است. 3
3-
أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجّٰارِ . 4
«آيا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام دادهاند، همچون مفسدان در زمين قرار مىدهيم يا پرهيزكاران را همچون كافران؟!»
در تفسير فرات كوفى از ابن عباس نقل مىكند كه اين آيه در بارۀ سه تن از مؤمنان متقى كه عمل صالح انجام داده بودند؛ علىبن ابىطالب و حمزه و عبيده و سه نفر مشرك مفسد؛ عتبه و شيبه و وليدبن عتبه نازل گرديده است. ابن عباس اضافه مىكند اين دو گروه