277دربارۀ وجهى‌كه نووى در جمع ميان اختلاف در «نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه» بيان كرده (بايد گفت:) اگر هم وقوع چنين امرى امكان داشته باشد، بعيد به نظر مى‌رسد؛ زيرا وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله به اتفاق اسامه و بلال و ديگر همراهان وارد كعبه گرديد، يا بلافاصله پس از ورود و پيش از اقدام به هر كار ديگرى كه در آنجا انجام داد، به نماز ايستاد و يا اين كه پيش از نماز، به ذكر و دعا و راز ونياز پرداخت. در حالت اوّل، چگونه مى‌تواند بر اسامه پنهان مانده باشد؟ و در حالت دوم - كه سخن نووى نيز حكايت از همين دارد - لازم مى‌آمده كه اسامه نيز در كنار پيامبر صلى الله عليه و آله بماند و دعاها و تسبيحات و نيايش‌هايش به درگاه خداوندى را زمزمه و تكرار كند، نه اين كه در يك جا تنها شود و به تنهايى مشغول به ذكر و دعا شود و نداند كه پيامبر صلى الله عليه و آله چه مى‌كند. وجهى كه ابن‌حِبّان در توجيه اختلاف دو حديث (اسامه و بلال) دربارۀ نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه بيان كرده، جاى تأمل دارد؛ زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله در روز فتح مكه وارد كعبه شد و در آن روز اسامه و بلال و عثمان و طلحه و فضل‌بن عباس - كه دربارۀ همراهى اين يك، اختلاف است - پيامبر صلى الله عليه و آله را همراهى مى‌كردند.
حديث مربوط به ورود فضل‌بن عباس با ايشان در «مسند احمدبن حنبل» و «سنن نسائى» آمده و متن حديث در مسند چنين است: هشيم از چندين نفر و ابن‌عوف از نافع، از ابن‌عمر نقل كرده كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله در حالى كه فضل‌بن عباس و اسامةبن زيد و عثمان‌بن طلحه و بلال او را همراهى مى‌كردند، وارد خانۀ كعبه شد. اسناد اين حديث هم صحيح است، ولى در «صحيح مسلم» روايتى مخالف اين حديث (و منكر همراهى فضل‌بن عباس) آمده كه بدان اشاره خواهيم كرد. از حديث ابن‌عمر نيز معلوم شد كه بلال، نماز خواندن پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه را به هنگامى كه در روز فتح مكه وارد آن شد، تأييد كرده است. حديث اسامه و فضل نيز نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه را نفى كرده است، ولى در اين حديث، زمانى كه نماز در آن نفى شده، تصريح نشده و احتمال دارد در همان زمانى بوده كه ورود آن دو، به همراه پيامبر صلى الله عليه و آله به كعبه ثابت شده و بنا بر گفتۀ «ابن‌حِبّان» در حَجّةالوداع بوده باشد كه احتمال اول به صواب نزديك‌تر است؛ زيرا اگر قرار باشد ميان