263ركعت نماز به جاآورد.
از حديثى كه در صحيحين آمده، چنين برداشت مىشود كه ابنعمر فراموش كرده از بلال بپرسد پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه چند ركعت نماز گزارد. اين حديث را بخارى از شريحبن نعمان، از فليح از نافع، از ابنعمر آورده و مسلم نيز از قتيبةبن سعيد و ابو ربيع زهرى و ابىكامل جحدرى، همگى به نقل از حمادبن زيد، از ايوب سخستيانى، از نافع، از ابنعمر نقل كرده است. در سننابنماجه نيز اين روايت چنين آمده: «آن گاه خود را سرزنش كردم كه چرا از او - يعنى بلال - نپرسيدم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله چند ركعت نماز خواند؟».
اين احاديث با آندسته از احاديثى كه حكايت دارند ابنعمر از بلال در بارۀ تعداد ركعتهاى نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه پرسيد، تعارض دارد.
استاد ما (عراقى) در جمع ميان اين دو گفتۀ متناقض، سه احتمال آوردهاست. وى دو تاى آن را بعيد دانسته و در مورد سوّمى سكوت اختيار كرده است. احتمال اخير، طبق آنچه من بدان آگاهى يافتم، از اين قرار است:
ابنعمر گر چه از بلال شنيده كه حضرت صلى الله عليه و آله دو ركعت نماز خواندند، ليكن مطمئن نشدهاست كه جز آن دو ركعت، نماز ديگرى نخواندهاند؛ زيرا اگر كسى چهار ركعت يا بيشتر نماز بگزارد، مىتوان گفت دو ركعت نماز (هم) خوانده است، زيرا مفهوم تعداد در اينجا حجّت نيست و چه بسا آنچه را كه فراموش كرده از بلال بپرسد اين بوده كه آيا علاوه بر دو ركعت، باز هم نماز خواندند يا خير، واللّٰه اعلم.
نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در كعبه، از ديدگاه صحابه
اين نماز را بلال، جابربن عبداللّٰه، شيبةبن عثمان حجبى، عبداللّٰهبن زبير، (و به قولى) عبداللّٰهبن عباس، عبداللّٰهبن عمربن خطاب، ابوهريره، عايشه، عبدالرحمانبن صفوان قرشى، عثمانبن طلحۀ حجبى و عمربن خطاب روايت كردهاند، اما اسامه - بنا به روايت مشهور از او - و فضلبن عباس و برادرش عبداللّٰهبن عباس - بنا به روايت مشهورترى كه از وى نقل شده - آن را نفى كردهاند. و در روايت بيشتر صحابهاى كه اين نماز را تأييد